स्वरांचा इंद्रधनुष्य विरला! आशादायी स्वर अनंतात विलिन...!

संघर्षनामा वृत्तसेवा । श्रीगोंदा

दि .१३ एप्रिल २०२६

प्रतिनिधी ,

​भारतीय संगीत क्षेत्रातील एक लखलखता तारा निखळला आहे. ज्या आवाजाने सात दशकांहून अधिक काळ कोट्यवधी हृदयांवर अधिराज्य गाजवले, तो आशादायी स्वर आज अनंतात विलीन झाला. आशा भोसले यांच्या निधनाने केवळ मराठी किंवा हिंदी चित्रपटसृष्टीचेच नव्हे, तर जागतिक संगीत विश्वाचे कधीही भरून न येणारे नुकसान झाले आहे. एका अर्थाने, भारतीय संगीतातील वर्सेटिलिटीचा (बहुआयामीपणाचा) सर्वात मोठा अध्याय आज समाप्त झाला.

​आशाताईंचा प्रवास कधीही सोपा नव्हता. गानकोकिळा लता मंगेशकर यांच्यासारख्या वटवृक्षाच्या छायेत स्वतःचे स्वतंत्र अस्तित्व निर्माण करणे, हे कोणत्याही गायिकेसाठी अशक्यप्राय आव्हान होते. मात्र, आशाजींनी आपल्या आवाजात असा काही मसाला आणि प्राण फुंकला की, त्यांनी स्वतःची एक वेगळी आणि स्वतंत्र वाट निर्माण केली. थोरल्या बहिणीचा आवाज जर भक्ती आणि पावित्र्याचे प्रतीक होता, तर आशाताईंचा आवाज चैतन्य, विद्रोह आणि शृंगाराचा उत्सव होता.​

​शास्त्रीय संगीत असो, हळुवार भावगीत असो, लावणी असो किंवा आधुनिक पॉप संगीत—आशाताईंनी प्रत्येक प्रकारात आपल्या आवाजाचा ठसा उमटवला.

​चांदणे शिंपीत जाशी म्हणताना त्यांच्या आवाजात जो ओलावा होता, तोच ओलावा इन आँखों की मस्ती के मधील गझलेतही जाणवायचा.

​पिया तू अब तो आजा म्हणतानाचा त्यांचा तो उत्साह आणि श्वास घेण्याची विशिष्ट पद्धत आजही नव्या पिढीच्या गायकांसाठी अभ्यासाचा विषय आहे.

​केवळ गायिका नव्हे, तर ऊर्जास्त्रोत :-​वयाची नव्वद पार केल्यानंतरही त्यांच्या आवाजातील तोच जिवंतपणा आणि तीच तरतरी थक्क करणारी होती. कॅमेऱ्यासमोर किंवा माईकसमोर उभे राहिलो की मी विशीतली तरुणी असते, हे त्यांचे वाक्य त्यांच्या जगण्याप्रती असलेल्या सकारात्मकतेचे दर्शन घडवायचे. त्यांच्या जाण्याने सुरांच्या दुनियेत एक रितेपण आले आहे.

​सूर कधी मरत नाहीत, ते फक्त आपली जागा बदलतात :-​आशाताई आज आपल्यात नसल्या तरी, रेडिओवर लागणारे त्यांचे एखादे गाणे, युट्यूबवर दिसणारी त्यांची ती मोहक अदा आणि प्रत्येक मराठी मनाच्या कोपऱ्यात वसलेली त्यांची रेल्वेची शिट्टी किंवा लावणीतील अदाकारी त्यांना सदैव जिवंत ठेवेल.

​भारतरत्न लतादीदींनंतर आता आशाताईंच्या जाण्याने मंगेशकर कुटुंबातील आणि भारतीय संगीत विश्वातील एका महान पर्वाचा अस्त झाला आहे. या महान गायिकेला अवघ्या कलाविश्वातर्फे आणि रसिक प्रेक्षकांतर्फे भावपूर्ण श्रद्धांजली!